วันศุกร์ที่ 20 มีนาคม 2569

เวลา 09.00 น. นางจิรา บุญบรรจง พัฒนาการจังหวัดลำปาง พร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้แก่ เกษตรจังหวัดลำปาง เกษตรและสหกรณ์จังหวัดลำปาง ปศุสัตว์จังหวัดลำปาง ประมงจังหวัดลำปาง หัวหน้าสำนักงานสภาเกษตรกรจังหวัดลำปาง ประชาสัมพันธ์จังหวัดลำปาง ผู้อำนวยการกลุ่มงานส่งเสริมการพัฒนาชุมชน เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนจังหวัดลำปางและทีมงานสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภองาว ร่วมลงพื้นที่ศึกษาดูงาน ณ ศูนย์เรียนรู้เกษตรทฤษฎีใหม่ “โคก หนอง นา ข้าราชบริพาร” บ้านปงเตา หมู่ที่ 1 ตำบลปงเตา อำเภองาว จังหวัดลำปาง 

โดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดลำปาง ได้กำหนดลงพื้นที่ศึกษาดูงานโครงการพระราชทาน “โคก หนอง นา ข้าราชบริพารหน่วยราชการในพระองค์”เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และกำหนดแนวทางสนับสนุนการดำเนินงานตามบทบาทภารกิจของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

พื้นที่ดังกล่าวมีนายประสงค์ และนางเกศพร บุญทอง สองสามี-ภรรยาเป็นเจ้าของแปลงในการขับเคลื่อน โดยได้พัฒนาพื้นที่ขนาด 4.20 ไร่ ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตามแนวทาง “โคก หนอง นา โมเดล” ภายใต้โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เจ้าของแปลงได้นำองค์ความรู้จากการอบรมหลักสูตร “พึ่งตนเพื่อชาติ รุ่นที่ 12” ของศูนย์กสิกรรมธรรมชาติพันนา จังหวัดนครราชสีมา โดยอาจารย์บุญล้อม เต้าแก้ว มาปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ บนแนวคิด “คนปลูกต้นไม้ ต้องปลูกให้โตวันโตคืน” ถูกนำมาใช้เป็นหลักในการฟื้นฟูระบบนิเวศ ควบคู่กับการจัดกิจกรรม “เอามื้อสามัคคี” เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และขยายเครือข่ายกสิกรรมธรรมชาติอย่างต่อเนื่อง

ตั้งแต่เริ่มดำเนินการในปี 2565 พื้นที่ได้รับการจัดการอย่างเป็นระบบ มีการขุดสระน้ำ 2 แห่ง ทำคลองไส้ไก่เพื่อกระจายน้ำ สร้างฝายชะลอน้ำ และเชื่อมโยงแหล่งน้ำธรรมชาติใกล้เคียง เช่น เหมืองน้ำ และเขื่อนปงเตา ทำให้สามารถกักเก็บน้ำและใช้ประโยชน์ได้ตลอดทั้งปี

ด้านการใช้ประโยชน์พื้นที่ มีการจัดสรรอย่างหลากหลาย ทั้งนาข้าว บ่อปลา และแปลงผักพื้นบ้าน เช่น ผักกูด ชะอม มะเขือพวง ข่า และตะไคร้ รวมถึงการปลูกไม้ผลและไม้ยืนต้นตามแนวคิด “ไม้ 5 ระดับ” และ “ป่า 3 อย่างประโยชน์ 4 อย่าง” อาทิ ตะเคียน ยางนา มะค่าโมง มะฮอกกานี และรวงผึ้ง ช่วยเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพและสร้างรายได้ระยะยาว

ด้านปศุสัตว์ มีการเลี้ยงสัตว์แบบผสมผสาน ทั้งไก่ ห่าน หมู และโคพระราชทาน ซึ่งนอกจากจะเป็นแหล่งอาหารแล้ว ยังนำมูลสัตว์มาผลิตปุ๋ยอินทรีย์ใช้ภายในแปลง ช่วยลดต้นทุนการผลิต ปัจจุบันวัวได้ให้ลูกแล้ว 2 ตัว (เพศเมีย) และมีการวางแผนขยายพันธุ์ พร้อมแบ่งปันให้ผู้อื่นตามแนวทางการเกื้อกูล

การบริหารจัดการพื้นที่ยึดหลัก “กสิกรรมธรรมชาติ” ควบคู่ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ผ่านกระบวนการเรียนรู้ “บันได 9 ขั้นสู่ความพอเพียง” ตั้งแต่การพึ่งพาตนเอง ไปจนถึงความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน โดยเน้นการลงมือปฏิบัติจริง และใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า

ปัจจุบัน “โคกหนองนาพระราชทานบ้านปงเตา” ไม่เพียงเป็นแหล่งผลิตอาหารปลอดภัย แต่ยังเป็นศูนย์เรียนรู้ของชุมชนที่เปิดให้ผู้สนใจเข้ามาศึกษาดูงานอย่างต่อเนื่อง สะท้อนให้เห็นว่าการน้อมนำศาสตร์พระราชามาปรับใช้ในระดับพื้นที่ สามารถสร้างความมั่นคงจากฐานรากได้

ทั้งนี้ ความสำเร็จของแปลงต้นแบบแห่งนี้ ไม่ได้เกิดจากเพียงการบริหารจัดการพื้นที่ แต่เกิดจาก “ความตั้งใจลงมือทำ” และ “การแบ่งปัน” ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาที่ยั่งยืนในระดับชุมชน

🚶‍♀️ลำปาง สปิริต "ทีม พลัง และการก้าวเดิน"🚶‍♀