ผ้าขิดลายนารีรัตนราชกัญญา

สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงออกแบบผ้าลายพระราชทาน“ผ้าขิดลายนารีรัตนราชกัญญา”
โดยได้รับแรงบันดาลพระทัยจาก “ผ้าขิดลายสมเด็จ”  ซึ่งปรากฏอยู่บ่อยครั้งในฉลองพระองค์ของ
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงนั้นมีความหมายที่ดีและมีความงดงาม
จึงทรงนำมาต่อยอดให้มีความร่วมสมัยโดยในแต่ละลวดลายมีความหมายที่ลึกซึ้งดังนี้

ลาย S ที่ท้องผ้า 

หมายถึง สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงเป็นต้นแบบในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาผ้าไทย

สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ได้ทรงออกแบบให้เว้นช่องว่างไว้
เพื่อให้ราษฎรได้ร่วมถักทอลวดลายของตนเองลงในช่องว่าง เป็นการสร้างเอกลักษณ์เฉพาะตัวสำหรับแต่ละท้องถิ่น
โดยลายขิดที่เป็นกรอบล้อมรอบตัว S นี้ หมายถึงความจงรักภักดีที่ชาวไทยมีต่อพระบรมราชจักรีวงศ์

ลายเชิงผ้ารูปหัวใจ 

หมายถึง ความรักของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๑๐ ที่มีต่อปวงชนชาวไทย

ลาย S ประกอบกับลายขิดที่เชิงผ้า

หมายถึง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ที่ทรงปรารถนาให้คนไทยอยู่ดีมีสุข

ลายต้นสนที่เชิงผ้า 

หมายถึง พระดำริใน สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา
ในการฟื้นฟูประวัติศาสตร์ของโครงการศิลปาชีพฯ ลายต้นสนนี้
เป็นลวดลายพื้นถิ่นที่ถักทออยู่บนผืนผ้าของบ้านนาหว้า จังหวัดนครพนมที่ซึ่งเป็นจุดกำเนิดโครงการศิลปาชีพฯ

ลายหางนกยูงที่เชิงผ้า

หมายถึง ความตั้งพระทัยมั่นของ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา
ในการสืบสาน รักษาและต่อยอด พระราชกรณียกิจของสมเด็จย่าของพระองค์
ในการฟื้นคืนภูมิปัญญาผ้าไทยให้ดำรงคงอยู่คู่แผ่นดิน

 

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

 

 

ใบความรู้ 1

 

พระราชทานในเดือนมกราคม ๒๕๖๕ ที่บ้านนาหว้า อำเภอนาหว้า จังหวัดนครพนม

 

ผ้าลายพระราชทาน ผ้าขิดลายนารีรัตนราชกัญญา

 

สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงออกแบบผ้าลายพระราชทาน “ผ้าขิดลายนารีรัตนราชกัญญา” โดยได้รับแรงบันดาลพระทัยจาก “ผ้าขิดลายสมเด็จ” ซึ่งปรากฏบ่อยครั้งในฉลองพระองค์ของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง นั้นมีความหมายที่ดีและมีความงดงาม จึงทรงนำมาต่อยอดให้มีความร่วมสมัย โดยแต่ละลวดลายมีความหมายที่ลึกซึ้งดังนี้

 

ลาย S ที่ท้องผ้า

หมายถึง สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงเป็นต้นแบบในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาผ้าไทย สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี

นารีรัตนราชกัญญา ได้ทรงออกแบบให้เว้นช่องว่างไว้ เพื่อให้ราษฎรได้ร่วมถักทอลวดลายของตนเองลงในช่องว่าง เป็นการสร้างเอกลักษณ์เฉพาะตัวสำหรับแต่ละท้องถิ่น โดยลายขิดที่เป็นกรอบล้อมรอบตัว S นี้ หมายถึงความจงรักภักดีที่ชาวไทยมีต่อพระบรมราชจักรีวงศ์

 

ลายเชิงผ้ารูปหัวใจ

หมายถึง ความรักของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๑๐ ที่มีต่อปวงชนชาวไทย

 

ลาย S ประกอบกับลายขิดที่เชิงผ้า

หมายถึง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ที่ทรงปรารถนาให้คนไทยอยู่ดีมีสุข

 

ลายต้นสนที่เชิงผ้า

หมายถึง พระดำริใน สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ในการฟื้นฟูประวัติศาสตร์ของโครงการศิลปาชีพฯ ลายต้นสนนี้ เป็นลวดลายพื้นถิ่นที่ถักทออยู่บนผืนผ้าของบ้านนาหว้า จังหวัดนครพนม ที่ซึ่งเป็นจุดกำเนิดโครงการศิลปาชีพฯ

 

ลายหางนกยูงที่เชิงผ้า

หมายถึง ความตั้งพระทัยมั่นของ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ในการสืบสาน รักษาและต่อยอด พระราชกรณียกิจของสมเด็จย่าของพระองค์ ในการฟื้นคืนภูมิปัญญาผ้าไทยให้ดำรงคงอยู่คู่แผ่นดิน

———————

 

 

ใบความรู้ 2

 

พระราชทานในเดือนมกราคม ๒๕๖๕ ที่บ้านนาหว้า อำเภอนาหว้า จังหวัดนครพนม

 

เอกสารอ้างอิงสำหรับผ้าลายพระราชทาน ผ้าขิดลายนารีรัตนราชกัญญา

 

สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงค้นคว้าลวดลายโบราณที่ปรากฏอยู่ในประวัติศาสตร์ของโครงการศิลปาชีพฯ และฉลองพระองค์ในสมเด็จฯ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงนำมาออกแบบและผสมผสานให้เกิดความร่วมสมัย เป็นการสร้างอัตลักษณ์ใหม่ ที่แฝงด้วยความหมายและประวัติศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ของวัฒนธรรมและภูมิปัญญาการทอผ้าในประเทศไทย

 

ฉลองพระองค์ชุดราตรี

ผ้าไหมมัดหมี่ลายนาคชูสน ผ้าลายนาคชูสน เป็นลวดลายเอกลักษณ์พื้นถิ่น ที่พบมากในเขตอีสานเหนือ แถบจังหวัดนครพนมตัดเย็บโดยนายอีริก มอร์เทนเซน (เดนมาร์ก, พ.ศ. ๒๔๖๙ – พ.ศ. ๒๕๔๑) จากห้องเสื้อบัลแมง ในปี พ.ศ. ๒๕๒๘ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นแบบในการฉายพระฉายาลักษณ์ฝีพระหัตถ์ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

 

ผ้าไหมแพรวาลายต้นสน

ผ้าลวดลายต้นสนปรากฏในวัฒนธรรมการทอผ้าไหมแพรวา เป็นหนึ่งในลวดลายหลัก พบมากที่กลุ่มทอผ้าแพรวาบ้านโพน อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์

 

ฉลองพระองค์ผ้าไหมพื้นและผ้าไหมมัดหมี่ลายต้นสนและลายนาคชูสน

พระสนับเพลาด้านในตัดเย็บจากผ้าไหมมัดหมี่และทรงทับด้วยพระภูษา (แบบกระโปรง)

ตัดเย็บจากผ้าไหมมัดหมี่ลายต้นสนและลายนาคชูสน ลายต้นสนนี้เป็นลายเอกลักษณ์พื้นถิ่นที่พบมากในแถบอีสานเหนือ ทรงในงานถวายพระกระยาหารค่ำ ณ พิพิธภัณฑ์ศิลปกรรมดัลลัส สหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ ๒๙ ตุลาคม ๒๕๒๔ (พิพิธภัณฑ์ผ้า ๒๐๑๐.๓๘.๒๖a, c-e)

 

ฉลองพระองค์ผ้าไหมพื้นและผ้าไหมขิดลายกาบชบา

คนทั่วไปเรียกลายนี้ว่า “ขิดลายสมเด็จ” เนื่องจากโปรดเกล้าฯ ให้นำมาตัดเย็บเป็นฉลองพระองค์

———————————

(Visited 1 times, 1 visits today)